28 Mayıs 2012 Pazartesi

Eskimeyen Sorular Ve Ben Bertolt Brecht




Türkiye'nin yaşadığı toplumsal değişim ve sancılı süreç Bertolt Bercht'i tekrar akıllara getirdi sanırım.İlk kez. 1979 yılında Dostlar tiyatrosunda oynanmaya başlayan Brecht-Kabere'de Zeliha Berksoy ve Genco Erkal'ı benim gibi yaş haddinden dolayı izleyemeyenlerin bu son gösterimlerinden birine yetişmesi büyük onurdu doğrusu. Genco Erkal gibi bir çınarı böylesine bir politik eleştiri oyununda seyretmek hakikaten çok etkileyiciydi. Her dönem tazeliğini ve gerçekliğini koruyan başkaldırıları ve sorgulamaları izleyicilerin yaşadıkları gündemi yeniden sorgulamasını ve eleştirel bir bakış açısıyla bakmasını sağlıyor.Eşim sayesinde kalabalık bir öğretmen grubuyla izlediğim oyunda Genco Erkal, o büyük üstad beni bir kez daha kendine hayran bıraktı. Sahnedeki o enerjisi ve büyük performansıyla Erkal'ı canlı canlı izlemek yıllarca unutulmayacak bir anı benim için.Öyle bir hava oluştu ki sahnede bir an yılların yaşlamdıramadığı bu koca çınarın sahnenin herhangi bir  köşesinden üstümüze atlayıp "Düşün bakalım neden bu haldesin?" diye yakamıza yapışacağını düşündüm bir an.



"Genco Erkal’ın ‘sivri dilini, düşünmeyi keyfe, eğlenceye dönüştüren zekâsını, gülmece dehâsını’ özlediği, günümüz üstüne söyleyeceklerini dinlemek arzusuyla yeniden metinlerini sahnelemeye karar verdiği Brecht, oyun süresince zamanı hiç geçmeyen, evrensel bir yazar olduğunu seyircilere her şarkıda, her replikte hatırlatıyor. Yazarın savaş ve askerlik karşıtlığını en dolaysız biçimde telaffuz ettiği ‘Topların Türküsü’ , ‘Vatan uğruna savaşan askerler ölmez.’ ironisiyle sona erdiğinde, yahut 11. İstanbul Bienali’ne de adını veren ‘İnsan Neyle Yaşar?’ adlı şarkıda oyuncular ‘Önce ekmek gelir, arkadan ahlak’ dizesini haykırdığında salonda kopan alkıştan da anlaşılıyor ki, Bertolt Brecht’e, ve onun özelinde eşitsizliğe, sömürü düzenine başkaldırma umuduna toplumca ihtiyacımız var. Yazarın Weimar Cumhuriyeti döneminden, II. Dünya Savaşı yıllarından ya da Doğu Berlin’den gözlemleyerek kaleme aldığı, çürümüş dünya düzenini, insan doğasını, savaş endüstrisini masaya yatıran metinlerinin günümüz Türkiye’siyle birebir örtüşmesi, ne yazık ki bir tesadüften çok daha ötede." (Gökçe Algan)

Ben Bertolt Brecht’te Genco Erkal’a Tülay Günal eşlik ediyor. Genco Erkal’ı hep Zeliha Berksoy ile izleyenler, Brecht-Kabare’nin şarkılarını Genco Erkal ile Zeliha Berksoy’un eşsiz yorumundan dinleyenler en başta yadırgasalar da, Tülay Günal rolünün ve epik tiyatro oyunculuğunun hakkını fazlasıyla veriyor; tecrübesi ve güçlü sesiyle kâh bir hayat kadını, kâh küçük bir çocuk, kâh çaresiz bir asker kılığına bürünerek Genco Erkal’ı tamamlıyor.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder